Meer burn-out bij jonge werknemers?

Is het zoals de babyboomers zeggen dat gen Z te veel op TikTok en andere sociale media vertoeft? Zich daardoor te veel vergelijkt met het leven van anderen (en dan vooral de mooie kant die de anderen kiezen om te delen)? Luisteren ze op die kanalen te veel naar zelfverklaarde goeroes die werkgevers en arbeidsethiek afkraken? Worden onze jongeren te veel beschermd? Te soft aangepakt thuis en in het  onderwijs? Denken ze dat alles in het leven ‘on demand’ komt zoals een volledige ‘Netflix’-serie op een avond? Denken ze dat een hele carrière op dezelfde manier in enkele jaren kan worden uitgebouwd? Is er een ‘zwakke generatie’ op de arbeidsmarkt gekomen?

Of 

Is het zoals Gen Z zegt dat de maatschappij te hoge eisen stelt? Dat ze ook aan zichzelf hogere eisen stellen? Dat ze te weinig begeleiding krijgen op de werkvloer? En dat oudere werknemers burn-out nog te veel een taboe vinden? Beter zelf begeleiding zouden zoeken in plaats van verzuurd en overprikkeld rond te lopen zoals in filmpjes op TikTok of Instagram wel eens geparodieerd wordt?

Als burn-out begeleider ziet Saskia dagelijks mensen van verschillende generaties die worstelen. En haar conclusie is duidelijk: de redenen waarom twintigers thuiszitten met burn-out, zijn in essentie dezelfde als die van dertigers, veertigers, vijftigers...

Vele studies hebben reeds uitgewezen dat het zelden draait om jaartallen. Veel vaker gaat het om context, waarden en systemen. Dagelijks ziet Saskia talloze redenen voor burn-out die absoluut niets met generaties te maken hebben, maar van alle tijden zijn.

Dit is geen probleem van 'de jongeren'. Dit is een probleem van de maatschappij en de arbeidsmarkt als geheel. De werkdruk is te hoog, we staan voortdurend aan, moeten voortdurend presteren, als de ene deadline nipt gehaald werd, staat de volgende al te lonken, er is een gebrek aan autonomie, rolonduidelijkheid, onzekerheid over de toekomst, slechte begeleiding, te weinig rust en herstelmomenten, hoe we ons werk moeten doen is soms in strijd met onze persoonlijke waarden, … Deze contextfactoren - soms versterkt door persoonlijke factoren (die ook van alle (leef)tijden zijn) zoals gebrekkige copingvaardigheden, perfectionisme, … - veroorzaken moeilijkheden.

Waarom ligt de focus dan zo exclusief op Gen Z? Waarom schokt het ons meer wanneer jonge mensen uitvallen? Omdat het ‘te vroeg’ komt?

Wist je dat de grootste groep langdurig zieken met psychische klachten eigenlijk mensen tussen 50 en 59 jaar zijn?

Wat als we de burn-outs bij twintigers niet zien als zwakte, maar als een vroeg signaal? Wat als zij net de eersten zijn die luidop zeggen wat velen al jaren voelen?

Misschien is dat wel de les: hoe eerder we het patroon herkennen, hoe beter. Niet omdat deze generatie “zieker” is. Maar omdat ze, misschien meer dan vorige generaties, weigert er stilzwijgend aan ten onder te gaan.

Saskia benadrukt stellig: We moeten stoppen met naar elkaar te wijzen, en beginnen naar ons systeem te kijken. Want burn-out is geen individueel falen. Het is een collectief alarmsignaal. Een alarmsignaal dat we nog steeds te kort schieten als het gaat om ondersteunen van mentaal welzijn en zeker als het gaat om preventie van mentale problemen. 

Laten we investeren in een cultuur waar mentale gezondheid geen taboe is, op elke leeftijd, en waar de juiste begeleiding en systemen aanwezig zijn om burn-out te voorkomen, in plaats van enkel te genezen.